Psikoterapi Nedir?

Psikoterapi Nedir?

Psikoterapi; kişinin duygularını, düşüncelerini, tutumlarını, rahatsızlık duyduğu konuyla ilgili kişisel geçmişlerini bunun yanı sıra davranış ve diğer insanlarla olan ilişkilerini yapısal bir şekilde, bu konuda eğitim almış bir ya da birden fazla psikoterapistin yanında güvenli bir şekilde incelenmesini açıklamaktadır. Psikoterapi; bir terapist ile danışan arasındaki ilişkiyi içeren bir tedavi biçimidir. Bir çok çeşit zihin hastalıkları ve duygusal rahatsızlıkların tedavisinde kullanılabilmektedir. Psikoterapinin temel amacı; danışan kişinin yaşamını daha rahat sürdürebilmesi için kişiyi engelleyici ya da rahatsızlık verici semptomların kontrol altına alınması ya da yok edilmesidir. Psikoterapi aynı zamanda kişinin kendini özgüvenli hissetmesine ve hayata tutumunu daha umutlu hale getirmesine yardımcı olur. Sonuç olarak psikoterapi, kişinin hayatını maksimum ölçüde yeniden verimli hale getirmek ve kişinin hayattan keyif almasını sağlamayı amaç edinmektedir.Psikoterapinin yardımcı olduğu psikolojik rahatsızlıklar arasında; günlük hayatın sıkıntıları ile başa çıkma sorunları, kişinin geçmişinde yaşadığı travmanın yarattığı darbeler, tıbbi hastalıklar, çok sevilen birilerinin ölümü gibi kayıplar sonrası ortaya çıkan rahatsızlıklar, depresyon ya da yeme bozuklukları gibi sıkıntılar yer almaktadır.

Psikoterapist Yusuf Bayalan

Psikoterapinin Amaçları Nelerdir?

Psikoterapinin kendine türüne özgü olarak bir çok amacı olabilmektedir. Ancak burada temel nokta psikoterapinin, psikolojik rahatsızlık yaşayan kişinin ihtiyacına göre farklılık gösterebilmesidir. Sanılanın aksine psikoterapide asıl amaç kişiyi rahatlatmak, neşelendirmek ya da kişiye hak vermek değildir. Bunun yanı sıra kişiyle birlikte üzülmek ya da kişinin sorununda üretemediği çözümün psikoterapist tarafından doğrudan bulunması ve kişiye empoze edilmesi de değildir. Psikoterapi sadece; kişinin kendini tanıması ve çözümlerine ulaşabilmede gerekli psikolojik zeminin oluşturulmaya çalışıldığı bir uygulamadır. Psikoterapinin temel amaçlarını sırayla incelersek;

  • Sorunun kaynağına inerek, kişinin sorunla başa çıkma metodlarının geliştirilmesi
  • Kişiye tutum değişikliği kazanımı sağlamak
  • Kişiye bireysel olgunluk kazanımı sağlamak
  • Kişinin ya da kişilerin ilişkilerinin yeniden gözden geçirilmesini sağlamak
  • Kişiye karar verme yetisi kazandırmak
  • Kişinin psikoterapiye bağımlılık geliştirmesinin önlenmesi ve kişinin otonom olmayı başarabilmesini sağlamak
  • Kişide bulunan psikolojik hastalık belirtilerinin ya da psikomatik tepkilerin ortadan kaldırılması ya da maksimum ölçüde azaltılması
  • Kişiye duygusal rahatlama sağlaması
  • Kişiye duygusal karışıklıklarının üstesinden gelme becerisi kazandırmak
  • Kişinin davranış bozuklukların düzeltilmesi
  • Psikoterapiye danışan kişileri konuşmaya ve kendisini keşfetmeye teşvik etmeyi amaçlar.

psikoterapi-nedir-psikoterapi-tedavisi

Psikoterapi Çeşitleri Nelerdir?

Psikoterapi

  1. Bireysel Psikoterapi: Psikoterapi çeşitleri arasında en yaygın olarak uygulanan terapi biçimidir. Bireysel psikoterapi; bir ya da iki uzman psikoterapist ve psikolojik rahatsızlık yaşayan kişi ile birlikte gerçekleşen bir terapi biçimidir. Bireysel terapi danışan ile birlikte bire bir özel olarak gerçekleşmektedir.
  2. Evlilik Terapisi: İlişkilerinde sorun yaşayan ya da olası bir sorun karşısında çözüm oluşturmaya çalışan çiftlerin bir uzman ile birlikte gerçekleştirdiği terapi çeşididir. Evlilik terapisi çift terapisi olarak da adlandırılabilir. Yani bu terapi çeşidinden yararlanmak için bireyler evli olmak zorunda değildir.
  3. Çocuk Psikoterapisi: Davranışlarında ya da hissettiklerinde psikolojik güçlükler ve sorunlar yaşayan küçük çocuk ya da ergen bireylere yardımcı olabilmek için uygulanan bir çok farklı teknik ve metodları içine alan bir psikoterapi çeşididir.
  4. Grup Terapisi: Bu terapi şeklinde ise; hemen hemen aynı sorundan muzdarip grup üyeleri bir araya gelerek sorunlarını paylaşarak birbirlerine destek ve geri bildirim sağlarlar. Grup terapisi çoğunlukla 10 hasta ve bir ya da iki psikoterapistin ortak çalışmasından oluşmaktadır. Psikoterapi çeşitlerinde ise maddi anlamda kişiye en uygun olanıdır.
  5. Online Terapi: Online terapi uzaklık, hastalık, çocuk bakımı gibi engellerden kaynaklı bireysel psikoterapi alamayan kişiler için oldukça uygun bir terapi çeşididir. Bu terapi e-posta, online video, metin yazma programlarıyla gerçekleşmektedir.

psikoterapi çeşitleri - psikoterapi amaçları - çocuk terapisi

Terapi Süreci Nasıl İşler?

  • Sorunun tam anlamıyla çözülmesi için öncelikle kişi ile psikolog arasında güven bağının oluşması gerekmektedir. Bu ilişki bağı bir ya da iki seansta gerçekleşebileceği gibi kişinin yapısı gereği beklenenden daha uzun sürede de gerçekleşebilmektedir.
  • Psikoterapide en önemli nokta yalan söylenmemesidir. Terapi sırasında söylenen en ufak bir yalan bile sorunun çözümünü fazlasıyla zorlaştıracaktır.
  • Öncelikle kişiye bir çok kişilik analizi uygulanır ve çeşitli testler kullanılır. (Çocuk, ergen ve yetişkinlere özel birçok farklı test bataryaları mevcuttur) Bu testlerin sonuçları en kısa zamanda kişiye aktarılır. Terapi sağlanan kişi çocuk ise mutlaka aileye test sonuçları hakkında bilgi verilir. Çocuk terapilerinde ailenin de terapiye katılması gereken durumları ise terapist belirler. Terapi seanslarında edinilen bilgiler ve çıkarılan sonuçlar hakkında kişiye detaylı olarak bilgi verilir ve izlenecek yol birlikte çizilir.
  • Psikolog, danışanın sorun yaşadığı alanları özenle kayıt altına alır. Gerekli testleri uygulayarak kişilik yapısını da belirledikten sonra uygun psikoterapi yöntemini seçer ve bunu danışanla paylaşır. Terapinin hedefleri ve buna ulaşmak için gereken süre konusunda ise ortak karar sağlanır.
  • Terapilerde en önemli kısım ise sürekliliktir. Hiçbir terapi yarım bırakılmamalıdır. Eğer kişi terapist ile anlaşamadığını düşünüyorsa durumu terapisti ile paylaşmalıdır. Danışan çevresiyle kurduğu çatışmalı ilişkileri farkında olmadan terapide de yansıtabildiğinden bu bilgi mutlaka terapist ile paylaşmalıdır.
  • Tüm bunlara rağmen kişi seanslara devam etmek istemiyorsa karşılıklı bir olumsuz etkileşim durumu nedeniyle terapist değiştirme hakkına sahiptir. Burada önemli olan bu duyguyu terapiyi yapan kişi ile paylaşması ve bu konunun seansta konuşulmasıdır. Bu değerlendirmenin ardından seçim hakkı kişinin kendisine bırakılır.
  • Yetişkinler ile yapılan terapilerde özel bilgiler hiçbir koşulda danışanın izni olmadan aile bireylerine ya da yakınlarına aktarılamaz. Gizlilik ve özele saygı önceliklidir.
  • Aile, okul, sosyal çevre gibi dış unsurları kullanmak gerektiğinde bu süreç gelen kişinin yaşı, eğitimi ve konumuna bağlı olarak şekillendirilir. Çocuk ve gençlerde tüm bu etkenler terapiye uygun şekilde dahil edilebilir. Yetişkinlerde de duruma göre sosyal yakınlık özelliklerine göre danışanın da isteği ile yakın çevresindeki kişiler terapiye dahil edilebilmektedir.
  • Terapi seansları çoğunlukla 50 dakikadır, ancak çeşitli uygulamalarda bu süreç azalıp artabilir. Bu uygulamanın nedenleri tedavinin şekline göre danışana bilgi olarak verilir ve onayı alınır.
  • Terapinin sonlandırılma zamanında terapist ile birlikte kararlaştırılmalı, başlangıçta belirlenen hedefe ulaşılıp ulaşılmadığı etraflıca değerlendirilmelidir.

Psikoterapi nedir - psikoterapi ne demek - psikoterapi türleri nelerdir

Psikoterapi Türleri

  • Bütüncül Psikoterapi: Var olan bütün psikoterapi tekniklerinin hangi hastaya ne zaman uygulanacağını açıklamaya yönelik bu terapi yöntemi farklı teknikleri bağdaştırmayı amaçlar. Esneklik sağlayan bu model evrensel uygulamalar için oldukça pratik ve uygundur.
  • Dinamik Psikoterapi: Dinamik psikoterapinin yapı taşı olarak Freud’un klasik Dürtü Kuramını söyleyebiliriz. Bu tez psikolojik rahatsızlıkların temelinin kişinin 0-6 yaş arasındaki dönemde yaşadıklarından gerçekleştiğini savunmaktadır. Hipnoz, serbest çağrışım ve rüyalar yoluyla bu sorunları irdelemektedir.
  • Bilişsel Psikoterapi: Bilginin işlenmesi sürecinde; temel kabullerdeki hatalardan kaynaklanan işlevi olmayan şematik kavramlar, zamanla olumsuz otomatik düşüncelere dönüşür. Sonuçta ortaya çıkan düşünsel ve davranış bozukluklarının irdelenmesi bilişsel psikoterapinin alanına girmektedir. Kognitif terapi olarak da adlandırılmaktadır. Şema terapisi, düşünsel duygulanımcı davranış terapisi de bilişsel terapiden kaynaklanmaktadır.
  • Davranışçı Psikoterapi: Davranışta otomatik modelleme gibi öğrenmeler sonucunda ortaya çıkan bozukluklarda; duyarsızlaştırma, ödüllendirme gibi çeşitli teknikler yoluyla davranış değişikliği ya da davranışın frekansında azalma gibi sonuçlar sağlamaya yönelik terapilerdir.
  • Bilişsel – Davranışçı: Farklı klinik uygulamalar ve gözlemler sonucunda psikoterapi süreci içinde, bilişsel-davranışçı yöntemlerin bir arada kullanılmasının etkin sonuçlar ortaya çıkarttığını yaşantılar ve denemeler yoluyla elde edilen bilgi şeklinde gösterir. Günümüzde sıklıkla bu iki method bir arada kullanılmaktadır.
  • Varoluşçu Psikoterapi: Varoluşçu psikoterapi de önemli olan kısım; şimdi ve burada kavramlarıdır. Varoluşçular varolma yolunda olan kişinin en çok üzerinde durduğu 5 soruyu temel alarak bunlar yoluyla psikoterapiyi yapılandırmayı amaçlamışlardır.

Tavsiye Nedirler: Panik Atak Tedavisi NedirMonolog Nedir