Monolog Nedir? Monolog Ne Demek?

Tiyatrolarda sıkça duyduğumuz bu terim günümüzün popüler kelimelerinden biri haline gelmiştir. Ancak bu terimin anlamlandırılmasının oldukça güç olması diğer bir çok kelimeyle karıştırılmasına sebep olmuştur. Oysa monolog bir söz anlamlarına gelen mono ”tek” ve logos ”söz” kelimelerinin birleşmesinden oluşmuştur. Bir kişinin tek başına konuşması demektir. Tek bir sanatçı tarafından sahnede oynanan komedi ya da bir topluluğa karşı söylenilen sanatlı ve güldürücü sözleri oyuncunun uzun uzadıya kendisiyle konuşması monolog sanatını oluşturmaktadır.

Monolog Nedir?

  • Herhangi bir tiyatro oyununda, kişilerden birinin kendisiyle yaptığı, seyircilere hiçbir şekilde söz hakkı tanımadığı çoğunlukla doğaçlama olan bir konuşma türüdür.
  • Genellikle tek kişilik oyunlardır ve bir tek oyuncuyla eser sahnelenir.
  • Çoğunlukla seyircileri güldürme amacı güder.
  • Seyircilere bir kişinin daha önce yaşadığı bir olayı yeniden canlandırması şeklinde sahnelenir.

Monolog Ne Demek?

Monolog kelimesi Fransızca monologue ”tek kişilik konuşma” sözcüğünden alıntılanmıştır. Fransızca kökenli olan bu sözcük çoğunlukla tiyatro terimi olarak karşımıza çıkmaktadır. Türk Dil Kurumu sözlüğünde de tanımlanan monolog kelimesi açıklanmıştır.. ”Bir oyunda, kişilerden birinin kendi kendine yaptığı konuşma” ve ”Bir kişinin dinleyicilere anlattığı, genellikle güldüren olay” ve son olarak ”Çevresindekilere fırsat vermeden bir kimsenin yaptığı konuşma” şeklinde sözlükte tanımlamaları yapılmaktadır.

monolog nedir - monolog ne demek - monolog örnekleri

Monolog ile Diyalog Nedir?

Monolog ve diyalog terimleri arasındaki farklılıkları anlamanın en iyi yollarından biri bu iki terimin anlamlarını tam olarak kavramaktan geçmektedir. Bu yüzden öncelikle iki terimi ayrı ayrı açıklayalım.

  • Monolog: Kişinin kendisiyle konuşmasını içeren ve bu şekilde oluşturulan bir sahne sanatı türüdür. Bu tür kişinin kendisiyle yaptığı içsel konuşması çevresinde gelişmektedir. Bu konuşmalarda izleyicilere hiç bir şekilde konuşma fırsatı tanınmaz ve duraksama yaşamadan ilerler. Bu şekilde de dinleyicinin ya da izleyicinin güldürüsünü kazanmayı hedeflemektedir. Bu sahne sanatında temel nokta ise bir kişinin aynı anda bir den fazla rolü üstlenebilmesidir.

Monolog özellikle çocuklarda rol yapma kabiliyetinin  kazanılması ve ilerletilmesinde oldukça büyük bir önem arz eder. Daha önce de belirttiğimiz gibi bu sahne sanatında amacın izleyicileri güldürmek olması çocukları bu tarz oyunlarda oynamak ya da izlemesi açısından daha fazla cezbetmektedir. Bunun yanı sıra monolog gelişim psikolojisi mantığı psikologların da çocuklar hatta yetişkinler üzerinde oldukça sık kullandığı tekniklerden biri olarak karşımıza çıkar.

  • Diyalog: İki ya da daha fazla kişinin bir konu hakkında karşılıklı konuşmasına dayalı söyleşi anlatımına denilmektedir. Diyalog içinde bulunan kişiler görsel ya da işitsel bir çok aracı kullanabilmektedir.

Diyaloglarda amaç dinleyici ve izleyicilere mesaj iletmektir. Bu yüzden diyalog sanatı mutlaka önemli bir mesaj içermektedir. Çoğunlukla diyaloglarda yer alan kişiler farklı görüşleri benimseyen ve bu görüşleri savunan kimselerdir. Söyleşinin seyrini de bu farklı görüşler içinde yer alan tartışmalar belirlemektedir. Söyleşi sonunda ise bu farklı görüşler arasında biri baskın çıkar ve bu görüş benimsenmeye çalışılır.

Monolog ve İçsel Konuşma Arasındaki Fark

Monolog ve içsel konuşma birbiriyle ilintili olan terimler olarak karşımıza çıkar. Ancak dikkat edilmesi gereken bir kaç husustan biri içsel konuşma psikoloji alanında bir terim iken; monolog daha çok tiyatro alanında kullanılmaktadır. Bu sebeple tiyatro da ya da bir kitapta yansıtılan monolog konuşma sesli bir şekilde ifade edilmeye çalışılır. Oysa içsel konuşma kişinin kendi içinden kendisiyle konuşması ya da savaşmasını ele almaktadır.

monolog nedir - monolog ne demek - monolog ile diyalog nedir

Monolog ve Tirad

Tirad; Tiyatrolarda sahnelenen kendi içine kapalı olan uzun replikler olarak tanımlanabilmektedir. Tirat karşılıklı söz alışverişinin yani diyalogun tam karşıtı olarak ifade edilmektedir. Oyuncunun sahne de ve salonda yalnızmış gibi kendi kendisiyle uzun uzun konuşması ya da iç dökmesi şeklinde de ifade edilebilir.

Monolog ve tirad birbirlerine oldukça yakın anlamlar taşımaktadır. Hatta monologlar romantik tiyatrolarda tirad şeklinde de ifade edilmiştir.

Monolog Örnekleri

Monolog tiyatro örnekleri çoğunlukla tek kişilik gösterimlerde bulunmaktadır. Yani bütün monolog tiyatro metinleri sahnede yer alan tek bir kişi için yazılır.  Bu monolog yazı örneklerinden biri de aşağıda yer almaktadır.

  • … (Bir elinde beslenme çantasıyla okuldan dönüyormuş edasıyla sahneye çıkar ve bağırır) Kıskançlar! Asıl cimri sizlersiniz. Bütün bunları öğretmenin gözünden düşmem için yapıyorsunuz. (Sahneden gidiyor gibiyken bir anda tekrar eski yerine gelir) Kıskançlar! Beni çekemiyorsunuz tabi. Çünkü hiç biriniz benim kadar tutumlu değilsiniz! (Seyircilere döner) Sizler söyleyin. Bana hep cimrisin diyorlar oysa ben sadece tutumlu biriyim. Bakın hatta silgim eskimesin diye resimlerimi hep parmaklarımla düzeltirim. (Defterini açar ve yeniden seyircilere döner) Bakın defterime tertemiz. Oysa arkadaşlarımın defterleri hep çiziklerle dolu. Bunun neresi cimrilik sorarım. Geçen hafta öğretmenimiz tutumlu olduğunuzu nasıl gösterirsiniz diye sordu. Ben de parmak kaldırıp babamın geçen sene doğum gününde aldığı saati gösterdim ve eskimesin diye onu hiç çalıştırmadığımı söyledim. Bütün sınıf bana güldü. Ne var bunda gülecek? Kıskançlıktan yapıyorlar işte …

Tavsiye Nedirler: Aforizma NedirAşk Nedir