İşlemci Nedir? İşlemci Ne Demek?

islemci nedir - islemci ne demek

Asıl adı CPU yani Türkçe adıyla merkezi işlem birimi anlamına gelir. Bir bilgisayarda bulunması gereken en önemli parçadır. CPU’ya bilgisayarı beyni de diyebilmekteyiz. İşlemcinin temel özelliği çalıştığı bilgisayarın ya da aygıtın tüm komut işlerini yapmayı sağlar. Yani kısaca bilgisayar üzerinden yaptığımız tüm işlemler işlemciye uğramaktadırlar. Örneğin fareyi oynatırken yaptırılan komut, klavyeye basılırken çıkan ses hepsi işlemci tarafından işlenmektedir. İşlemciler ilk üretildiklerinde ya sadece belirli bir işlemi yapmaktalardı ya da sadece tel bir işlem yapmaktalardı. İlk üretilen işlemciler o kadar büyüklerdi ki sadece o dönemki bilgisayarlara özel olarak üretilmişlerdi. 1970 yıllarından sonra kullanılan işlemci özellikleri hem arttırılmış hem de boyutları giderek küçülmeye başlanmıştır. İşlemciler hesaplama yeteneğine ve aritmetik olarak işlem yapabilme yeteneğine sahiptir. İşlemciler giriş ve çıkış birimleri arasındaki iletişimi sağlayarak işlemcinin bağlı olduğu cihazın düzgün çalışmasını sağlar. İşlemciler sadece bilgisayarlarda değil otomobillerde, telefonlarda ve diğer birçok alan da kullanılmaktadırlar.

İşlemci Nasıl Çalışır

Merkezi işletim sistemi yani CPU’nun aritmetik ve mantıksal işlem yapabilme yeteneklerine sahiptirler. İşlemci kodlar kullanılarak çalışmaktadır. Bu kodlama sisteminde kullanılan dille çalışmaktadırlar. Aygıtın yapabileceği tüm komut kodları belirlidir. İşlemcilerde mekanik devreler bulunmamaktadır. Bir işlemci içerisinde ortalama milyonlarca transistör vardır. Bu transistör sayısı ne kadar fazla olursa o kadar hızlı bir işlemciye sahipsiniz demektir. Günlük hayatta kullandığımız işlemciler yaklaşık olarak çeyrek mikro kadardır. Buradaki mikro sayısı ne kadar aşağı düşmekteyse işlemci o kadar hızlı çalışmaktadır. Her aygıt içerisinde işlemlerin düzenli olarak yerine gelebilmesi için işlemlerin yerine getirilmesi için hız belirleyen ve senkronizasyon sağlama amacıyla bir saat bulunur. İşlemciler yaptıkları her işi bu saat döngüsünün belirli bir evresine bakarak geçirmektedirler. Aygıt içerisinde ki saat ne kadar hızlı çalışmaktaysa işlemci de o kadar hızlı bir şekilde çalışmaktadırlar. 1MHZlik bir işlemci saniyede 1 milyon işlem yapabildiğine karşılık gelmektedir.

İşlemciler Ne İşe Yaramaktadırlar

Merkezi işlem birimi bilgisayarın beyni görevini üstlenmektedir. Aygıtımızda yapmak istediğimiz tüm işlemler işlemci sayesinde gerçekleştirilmektedir. Aygıt içerisinde CPU verileri toplar bir sonuca bağlar ve işleminizi gerçekleştirir. Yaptığı tüm işlemler 1 saniyeden daha az kısa sürelerde bitmektedir. İşlemci virgüllü sayıları bile kolayca hesaplamaktadır. Bu sistemin adına kayan nokta işlemi denmektedir. Teknolojinin gelişmesiyle önceden oldukça büyük olan işlemci boyutları şimdilerde küçülmeye başlandı. Ayrıca artık yeni üretilen sistemlerde kullanılan işlemciler oldukça hızlı çalışmaktadırlar. İşlemcilere verilen 2 ya da 3 işleminde aritmetik sıralamasını yapan merkezi işlem birimi işlemleri sıraya koyup işlemleri sonuçlandırır ve sonucunu size aktarır.

Mikro İşlemciler

Mikro işlemciler 1970 yılında ortaya çıkmışlardır. Bu mikro işlemcilerin üretilmesi teknoloji olarak oldukça ileriye gidilmesini sağladı. Hepsinin sonucu olarak daha iler ki yıllarda komut semt uyumlu mikroişlemciler üretilmeye başlanmıştır. MİB işlemcileri oldukça az sayıda tümbeşik devreye sahiptirler. MİB’ler tek kalıp üzerine üretiliyordu. Bundan dolayı diğer işlemcilerle arasında boyut farkı oluşturmuştur. Bu gibi sebeplerden dolayı 10 MHz olan işletim hızı GHzlere kadar çıkmıştır. Ufak transistorların işlemci üzerine yerleşim yeri sayısı ve düzeni açısından fazla sayıda konulması bu işlemcinin daha hızlı çalışması anlamına gelecektir. Genel olarak mikro işlemciler hızları, şekilleri, ebatları bakımından oldukça değişmiştir. Ancak işlemci özelliğini yitirmeyerek hala eski görevini devam ettirmektedirler. Mikro işlemcilerde bulunan ve küçük verileri saklamayana çalışan alanlara ise yazmaç denmektedir. Artık günümüzde her alanda mikro işlemcili çipler kullanılmaktadır. Kameralarda, bilgisayarlarda ve otomobil gibi birçok alanda kullanılır.