Doğaçlama Nedir? Doğaçlama Ne Demek?

doğaçlama nedir - doğaçlama ne demek

Doğaçlama Ne Demek?

Türkçe kökenli bir kelime olan doğaçlama hiç hazırlanmadan, birdenbire ve içine doğduğu gibi söyleme biçimi olarak özetlenebilir. Türk Dil Kurumu sözlüğünde ise ”Doğaçlamak işi, emprovizasyon”, ”Birdenbire, aniden ve düşünmeden, içine doğduğu gibi, doğmaca, doğaçtan, irticalen, emprovize” ve son olarak da ”Yazılı metni olmayan, kararlaştırılmış taslağı, yerine, zamanına göre oyuncular tarafından, sahnede yakıştırılan sözlerle tamamlanan oyun, tuluat” şeklinde tanımlanmıştır. Bu kelime cümle yapısında ise çoğunlukla isim ve zarf olarak kullanılmaktadır. Bunun yanı sıra doğaçlama kelimesi tiyatro terimi, müzik- dans terimi ve sunuculuk- televizyon terimi olarak da kullanılmaktadır.

doğaçlama nedir - doğaçlama ne demek

Doğaçlama Nedir?

Birçok terim anlamı olarak da kullanılan doğaçlama başlıca tiyatroda, müzikte ve televizyonculukta terim olarak karşımıza çıkar. Bu terimler tiyatroda ”Oyuncunun, konuya bağlı kalmasına rağmen metne bağlı kalmadan, içinden geldiği gibi konuşması ve davranması”, ”Oyun devam ederken beklenmedik bir ters durum karşısında durumu kurtarmak için konuda olmayan hareketler yapıp sözler söyleme ve bu şekilde tiyatronun seyrini engellememe” ve ”Güldürmek amacıyla daha önceden saptanmayan ve planlanmayan hareketlere ve sözlere yönelme” şeklinde bulunur. Müzik alanında ”Çalınan müziğin o anda oluşturulması, notalarının belirlenmesi ve içten geldiği gibi çalınması” , dans alanında ise ”Dansçının kimi zaman koreografi gereği kimi zaman da herhangi bir koreografiye bağlı kalmaksızın önceden belirlenmemiş bir biçimde, gösteride ya da prova esnasında gerçekleştirdiği dans performansı” olarak yer alır. Son olarak sunuculukta ise ”Belirli bir metne bağlı olarak ya da metne bağlı kalmadan, aşamaları önceden belirlenmemiş bir biçimde seslendirmek ya da prova esnasında gerçekleştirilen duruma uygun bir sesle canlandırma performansı sunmak” şeklinde özetlenebilir.

doğaçlama nedir - doğaçlama ne demek

Tiyatroda Doğaçlama Teknikleri

Oyuncunun doğaçlama anında sunduğu hareketler ve sözler, spontane bir biçimde ortaya çıkar. Ayrıntıları önceden saptamadan, bir metne bağlı kalmadan ancak belirli bir hazırlık süreci barındıran; büyük ölçüde grup dinamiğine dayanarak içten geldiği gibi ve aniden gelişen rol oynama sürecidir. Dramanın özü temelde doğaçlamalara dayanmaktadır. Bu yüzden de eğitmenler tarafından rol oynama tekniklerinin iyi bilinmesinde fayda olduğu düşünülür. Bunun yanı sıra eğitmenlerin kişisel yaratıcılıklarını da kullanarak bu tekniklerden özgün çalışmalar üretmesi gerekmektedir. Ancak dikkat edilmesi gereken konu, doğaçlamanın teknikleri olsa da iyi bir doğaçlama yapmanın bir reçetesinin olmamasıdır. Bu sebeple çalışmalar esnasında her türlü yaratıcı imgelem devreye sokulmalıdır.

Rol oynama ve doğaçlama teknikleri sırasıyla aşağıda yer almaktadır:

1- Genel bir temadan yola çıkılarak yapılan serbest doğaçlama.

2- Bir sinopsisten (kurgusal izlekten) yola çıkılarak yapılan doğaçlama.

3- Geriye dönüş tekniği kullanılarak yapılan doğaçlama.

4- Zincirleme doğaçlama ve olasılıkçı doğaçlama tekniği.

5- Salt başı ve sonu bilinen bir fotoğrafın ara öyküsünü çıkarma ve doğaçlama.

6- Bir öyküden yola çıkılarak yapılan doğaçlama.

7- Bir şiirden yola çıkılarak yapılan doğaçlama.

8- Bir masaldan yola çıkılarak yapılan doğaçlama.

9- Bir anıdan veya bireysel tanıklıktan yola çıkılarak yapılan doğaçlama.

10- Bir müzikten yola çıkılarak yapılan doğaçlama.

11- Bir gazete haberi veya reklamdan yola çıkılarak yapılan doğaçlama.

12- Bir atasözü veya deyimden yola çıkarak doğaçlama.

13- “Donuk bir imgeden”, bir resim ya da fotoğraftan yola çıkılarak yapılan doğaçlama.

14- Müze doğaçlamaları.

Tavsiye Nedirler: Spoiler NedirEgzotik Nedir