Aforizma Nedir? Aforizma Ne Demek?

aforizma nedir - aforizma ne demek

Aforizma Ne Demek?

Fransızca kökenli olan bu kelime ”aphorisme” sözcüğünden türeyerek dilimize yerleşmiştir. Bunun yanı sıra bu sözcüğün Latince’deki “aphorismus” sözcüğünden alıntılandığı da bilinmektedir. Türk Dil Kurumu sözlüğünde ise ”özdeyiş” şeklinde tanımlanmaktadır. Aforizma herhangi bir şeyi, bilinmesi gereken niteliğiyle öz olarak anlatmak demektir. Aforizmanın en belirleyici özelliği kısa ve öz olmasıdır. Dolayısıyla aforizmalar uzun olmayı sevmezler, kısadırlar. Aforizma bir şeyin özünü tek cümle ile anlatmalıdır. Örneğin arabanın aforizması, insanları bir yerden başka yere ulaştırmakta kullanılan araç, demektir. Fakat arabanın tanımını bir cümlede yapmak çok zordur. Tek cümle ile yalnızca aforizma ele alınabilir, bunun dışındakiler tamamen tanımın konusu içine girer.

Aforizma Nedir?

Aforizma belirli konulardaki fikir ya da düşünceleri, bilinmesi gereken kural ya da görevleri birkaç öz kelime ile anlatmak, bu anlamda bir slogan oluşturmak demektir. Bu terim daha da açılacak ve genişletilecek olursa kabaca tanım anlamına çıkar. Fakat aforizma ile tanım kelimesi de birbirini tam olarak karşılamaz. Çünkü tanım, bir şeyi enine boyuna, bilinmesi gereken her özelliği ile birlikte ortaya koymaktır. Fakat aforizma bilinmesi gereken bir şeyi ya da düşünceyi oldukça kısa, öz sayılabilecek şekilde anlatmak demektir. Aforizma ile tanım bu anlamda birbirinden farklılardır. Aforizma batı kökenli bir sözcüktür ve kelime özü hasa dayanır. Yani özgü, buna has, şuna has gibi tanımlar da aforizma için yapılabilir. Bu alanda birçok örnek verilebilir. Aforizma terimi üzerinde Aforizmalar adlı bir kitap da kaleme alınmıştır.

aforizma nedir - aforizma ne demek

Aforizma Örnekleri

Aforizmaya basit birkaç örnek verilebilir. Aforizma hakkında bilinmesi gereken en temel şey tanımda faklı olduğudur. Zira bazı kimseler bu şeyin aforizması diyerek saatlerce konuşmakta, ya da sayfalarca yazı yazmaktadır. Oysa aforizmayı aforizma yapan şey o şeyin öz ve kısa olmasıdır. Dolayısıyla herhangi bir aforizma örneği de uzun olamaz. Eğer örnek uzun olursa o örnek aforizma değil tanım örneği olur. Bu anlamda aforizma ev tanım birbirine yakın iki kelimedir ve bunları ayırma konusunda dikkat etmek gerekir.

Aforizma anlamında yemeğin tanımı insanın karnını doyuran, yenmesinde sorun olmayan yiyeceklerdir. Fakat bunun gerçek anlamda tanımı yapıldığında birçok başlık atmak gerekir. Çünkü yemek hem çok genel hem de göreceli bir terimdir. Yan anlamlarının da bulunması yemek kelimesinin tam anlamıyla açıklanmasını zorlaştırır. Yemek kısa bir şekilde tanımlanmak istense bile en az üç farklı anlam ve üç farklı tanım ortaya çıkar. Bu nedenle tanım ve aforizmanın farkı da apaçık ortadadır. Aforizma en kısa anlatım şekliyle öz demektir. Eğer size aforizma olarak sunulan şey herhangi bir durumun aforizması değilse, bunu uzunluğundan ve yayılışından anlayabilirsiniz. Örnek verilecek olursa, ahret inancına sahip kişiler iyi insanlarsa cennete, iyi değillerse cehenneme giderler, cümlesi dinin bir aforizması olarak sayılabilir. Çünkü hedef ve gaye olan cennet, karşıtı olan cehennemle beraber aynı cümlede kullanılmış, bunlara inanan kişilerin ne yapmaları gerektiği de belirtilmiştir.

”İnsanın belli başlı iki günahı vardır, öbürleri bunlardan çıkar: sabırsızlık ve tembellik. Sabırsız oldukları için Cennet’ten kovuldular, tembelliklerinden ise geri dönemiyorlar.” (Franz Kafka)

”Biz şairler nefretten nefret ederiz ve savaşa karşı savaşırız.” (Pablo Neruda)

”Arkadaş nedir? İki bedeni mesken tutan tek bir ruh.” (Aristoteles)

”Aylaklık bütün kötülüklerin kaynağı, bütün erdemlerin tacıdır.” (Franz Kafka)

aforizma nedir - aforizma ne demek

Nietzsche’den Aforizmalar

  •  İnsan, güzel bir tenin altındaki çirkinliği görmemek için gözlerini kör etmeden bir kadını sevemez; derinin altında kan, damarlar, yağ, sümük, dışkı; bu fizyolojik iğrençlikleri görmez. Aşık insan kendi gözlerini çıkarmalı, gerçeklerden feragat etmelidir. Benim için ise böyle bir gerçek dışı yaşam yaşarken ölmek demektir.
  •  Üst insan hiç olmadı. Çıplak gördüm her ikisini de en büyük ve en küçük insanı ve pek fazla benzeşiyorlardı. Gerçekten en büyüğü pek insanca geldi gözüme!
  • Bu dahil bütün genellemeler yanlıştır.
  •  Niceleri kendi zincirlerini çözemezler de, dostlarının azatçısı olurlar.
  • Kendi alevin ile yakmaya hazır olmalısın kendini, kül olmadan nasıl yeniden doğabilirsin ki?
  •  İnsan da ağaca benzer. ne denli yükseğe ve ışığa çıkmak isterse, o denli yaman kök salar, yere, aşağılara, karanlığa, kötülüğe.
  •  Kemiklerin, et parçalarının, bağırsakların ve damar sisteminin deri ile kaplı oluşu nasıl insanın görüntüsünü çekilir hale getiriyorsa, tıpkı onun gibi ruhun heyecanlarıyla tutkuları da hiçlikle kaplıdır. Hiçlik ruhun derisidir.
  •  Gizemsel izahlar derin sayılır. doğrusu şu ki, yüzeysel bile değillerdir onlar.
  •  Sizlere söylüyorum: dünyaya bir yıldız getirebilmek için insanın benliğinde hala kaos olması gerek. Sizlere söylüyorum, hala o kaos var benliğinizde.
    Vurun kırın iyilerle doğruları! Ey benim kardeşlerim, anladınız mı bu sözü?

Şiir Üzerine Aforizmalar

  •  “Şiir, büyük zekaların rüyalarıdır.” (Lamartine)
  •  “İlimsiz şiir, harcı ve hesabı olmayan duvar gibidir.” (Fuzuli)
  •  “Şiir öylesine ayrı, öylesine apayrı bir dildir ki başka herhangi bir dile çevrilemez hatta yazılmış olduğu kendi diline bile…” (Jean Cocteau)
  •  “En az sözcükle yazmalı şiiri.” (Fazıl Hüsnü Dağlarca)

Tavsiye Nedirler: Subliminal Mesaj Nedir – Egzotik Nedir